Przewodnik po nocnym niebie. Mity i opowieści zapisane w gwiazdach – Zatrzymaj się i spójrz w górę – odkryjesz bezkresny świat bogów, bohaterów i stworzeń, których historie świecą jaśniej niż niejedna gwiazda. Od wieków ludzie z zachwytem i tęsknotą spoglądali w rozgwieżdżone niebo. Dla starożytnych Greków i Rzymian Słońce, Księżyc i Ziemia były bóstwami. Helios przemierzał niebiosa swym ognistym rydwanem: wynurzał się rankiem spośród morskich fal, by następnie skryć się w nich wieczorem. Selene (przez Rzymian zwana Luną) przebywała tę samą drogę – tyle że nocą. Gwiazdom spoza naszego układu słonecznego nadawano imiona herosów, heroin, zwierząt i potworów, których na niebie bogowie umieścili w ramach nagrody lub wiecznej kary. Stąd Kallisto zamieniona w niedźwiedzicę, Hydra zgładzona przez Herkulesa i ulubieniec muz – Pegaz. W tej pięknie zaprojektowanej i wspaniale zilustrowanej książce Annette Giesecke snuje opowieść o gwiazdozbiorach – od tych skatalogowanych po raz pierwszy przez astronoma Ptolemeusza w II wieku n.e. po konstelacje opisywane przez uczonych w XVI–XVIII wieku. Znajdziesz tu także mapy, które pomogą ci odnaleźć położenie każdej konstelacji.
Przypadkowe odkrycia astronomiczne – Pełna dziwnych zbiegów okoliczności i barwnych postaci opowieść o najważniejszych odkryciach astronomicznych. Czy wiesz, że pierwsze obrazy najwcześniejszych galaktyk uzyskano dzięki Kosmicznemu Teleskopowi Hubble’a, który skierowano… w absolutną pustkę? Pokryty lodem Enceladus — jeden z wielu księżyców Saturna — został uznany za potencjalne środowisko życia po przypadkowym przelocie sondy Cassini, która realizowała zupełnie inną misję? Pulsary, niezwykłe pozostałości po dawno martwych gwiazdach, odkryto jako tajemnicze „zakłócenia” w danych zbieranych podczas badań migotania potencjalnych gwiazd radiowych? W czasie gdy na szczytach gór i pośrodku pustyń budowane są nowe teleskopy mające po raz kolejny zmienić nasze postrzeganie Wszechświata.
Reszta jest historią – Czy wojna trojańska jest faktem? Jaka była najbardziej katastrofalna impreza w historii? Czy Richard Nixon był bardziej podobny do Kaliguli, czy Klaudiusza? Dlaczego Churchill omal nie przypłacił życiem zwykłej wizyty u fryzjera? Dlaczego naziści wierzyli, że pochodzą z Atlantydy. Podcast The Rest Is History w błyskotliwy sposób opowiada o najważniejszych momentach w dziejach ludzkości – od wojny trojańskiej po ranking największych psów w historii. Książka autorów podcastu, Toma Hollanda i Dominica Sandbrooka, przenosi ten wyjątkowy klimat na papier, oferując czytelnikom świeżą, szeroko zakrojoną i pełną niespodzianek podróż przez najbardziej fascynujące – i najdziwniejsze – momenty historii. Przygotuj więc egipską kąpiel w mleku, załóż swoje najlepsze spartańskie sandały i wyrusz w podróż krętymi ścieżkami historii.
Morskie stwory i ich walory – Wyróżniona przez „Nature” wśród najlepszych książek 2025 roku! Najbardziej niezwykłe historie życia zaczynają się w morzu. Życie na Ziemi narodziło się w oceanach — i to właśnie tam, w świecie morskich bezkręgowców, spotykamy jedne z najbardziej zadziwiających przystosowań. Olbrzymie, stuletnie małże, koralowce budujące rafy, meduzy i żebropławy wytwarzające własne światło, ośmiornice zdolne do błyskawicznej zmiany barwy i faktury ciała czy rozgwiazdy poruszające się dzięki niezwykłemu układowi wodnemu — wszystkie one pokazują, jak różnorodne mogą być drogi ewolucji.
W książce „Morskie stwory i ich walory” światowej sławy ekolog morza, dr Drew Harvell, prowadzi czytelnika przez najpiękniejsze i najbardziej fascynujące akweny świata — od Hawajów po Morze Salish, od Karaibów po Indonezję. Opisuje organizmy, których budowa i sposób życia podważają antropocentryczne intuicje na temat tego, czym może być zwierzę i jak może funkcjonować organizm, a zarazem inspirują współczesną naukę: od badań nad nowymi lekami po biomimetykę, inżynierię materiałową i technologie oparte na zjawiskach świetlnych. Łącząc rzetelną wiedzę z własnym doświadczeniem badawczym, autorka pokazuje ocean jako środowisko pełne złożonych zależności, nieoczywistych partnerstw i niezwykłych przystosowań. To zarazem opowieść o odkrywaniu przyrody i o odpowiedzialności za ekosystemy morskie w epoce gwałtownych zmian klimatycznych. To książka dla czytelników zainteresowanych biologią, morzem i historią życia na Ziemi — napisana z pasją, ale bez utraty naukowej precyzji.
Sekrety ośmiornic – Książka Sy Montgomery — autorki cenionych na świecie bestsellerów literatury przyrodniczej — wzbogacona sugestywnymi fotografiami National Geographic, zabiera czytelnika w niezwykłą podróż do świata jednych z najbardziej fascynujących stworzeń na Ziemi. Sekrety ośmiornicy to połączenie rzetelnej wiedzy naukowej, osobistych doświadczeń i poruszających historii badaczy, którzy na co dzień obcują z tymi tajemniczymi zwierzętami. Ośmiornice — mistrzynie kamuflażu i zmiennokształtności — potrafią błyskawicznie zmieniać kolor, fakturę i kształt, a ich miękkie, pozbawione szkieletu ciała pozwalają im przeciskać się przez najmniejsze szczeliny. Każde z ich ośmiu ramion posiada własne centrum przetwarzania informacji, dzięki czemu ich inteligencja „rozproszona” jest w całym ciele. Potrafią używać narzędzi, uczyć się, bawić, rozwiązywać problemy, a nawet — jak pokazują badania — modyfikować ekspresję genów w odpowiedzi na zmieniające się warunki środowiska. Autorka ukazuje ośmiornice jako istoty o wyraźnych osobowościach i złożonych zachowaniach, zdolne do interakcji, ciekawości i eksploracji świata w sposób, który każe na nowo zdefiniować pojęcie inteligencji. Opisuje również niezwykłe strategie rozrodu i poświęcenie samic, które oddają wszystko, by zapewnić przetrwanie kolejnemu pokoleniu. Książka łączy fascynujące fakty naukowe z pełną empatii i humoru narracją, odsłaniając świat ośmiornic jako rzeczywistość niemal „obcej inteligencji” — zadziwiającej, a zarazem zaskakująco bliskiej człowiekowi. Jak podkreślają recenzenci, to „porywająca podróż w głąb ośmiorniczej inteligencji” oraz opowieść, która pozwala spojrzeć na życie morskie w zupełnie nowy sposób. Publikacja skierowana jest do szerokiego grona odbiorców: miłośników zwierząt, pasjonatów przyrody i oceanów, studentów nauk biologicznych oraz wszystkich czytelników, którzy chcą zrozumieć, czym może być inteligencja poza ludzkim doświadczeniem.
Zamek Książ. Historia opowiedziana głosami służących – Opowieść o codzienności, dramatycznych chwilach i tajemnicach najbardziej magicznego miejsca na Dolnym Śląsku. W tej książce wielka historia splata się z losami zwykłych ludzi, którzy służyli w Zamku Książ: pokojówki Kathe, kamerdynera – Paula, niani Thirzy, opiekunki Gertrude, ogrodnika Josepha, koronczarki Amalie, mistrza kucharskiego Louisa, szofera Maxa, pielęgniarki Louise, dyrektora stajni Aleca i wielu innych. Śledząc krzątaninę aktorów drugiego planu, podglądamy kulisy zamkowego życia w momentach doniosłych, tragicznych, radosnych i zupełnie zwykłych. Poznajemy sekrety księżnej Daisy i rodziny Hochbergów – celebrytów swoich czasów. Historia obejmuje lata 1888–1946 i wykracza poza mury Książa – zaglądamy do innych posiadłości Hochbergów, najbiedniejszych górniczych dzielnic Wałbrzycha, fabryki koronek w Jeleniej Górze, obozu pracy AL Fürstenstein i kilku europejskich miast. To książka dla tych, którzy chcą poznać losy Zamku Książ nie przez pryzmat dat i suchych faktów, ale oczami świadków jego historii.
Jak nakarmić świat. Historia i przyszłość żywności – Nigdy wcześniej nie musieliśmy wyżywić tylu ludzi co dziś. Jak globalne potrzeby żywnościowe wpływają na nasze życie? Dlaczego niektórzy z największych producentów żywności na świecie to jednocześnie kraje z największym odsetkiem ludności niedożywionej? Dlaczego marnujemy tak ogromne ilości jedzenia i jak można temu zaradzić? Czy wszyscy moglibyśmy przejść na dietę wegańską i cieszyć się zdrowiem? A co najważniejsze – czy powinniśmy? Wybitny naukowiec Vaclav Smil odpowiada nie tylko na te pytania. Rozprawia się z mitami i objaśnia, skąd naprawdę bierze się żywność. Opisując dzieje globalnej produkcji jedzenia, wyjaśnia, dlaczego hodujemy te, a nie inne gatunki zwierząt, jak doszło do tego, że większość kalorii spożywanych na świecie pochodzi z zaledwie kilku produktów oraz jak może się to zmienić w przyszłości. „Jak nakarmić świat” to fascynująca, poszerzająca horyzonty i opierająca się na danych i rzetelnych badaniach książka o fundamencie naszego istnienia – żywności.
Cena czasu. Prawdziwa historia odsetek – Czy naprawdę rozumiemy, jaka jest cena czasu? Od starożytnej Mezopotamii przez średniowieczne zakazy lichwy aż po współczesne eksperymenty banków centralnych – historia odsetek to w istocie historia wzlotów i upadków cywilizacji finansowych. To błyskotliwa, erudycyjna i jednocześnie przystępna opowieść o jednym z najważniejszych, a zarazem najmniej docenianych z mechanizmów gospodarki – stopie procentowej. Edward Chancellor ujawnia, że manipulowanie „ceną czasu” niesie poważne konsekwencje: zniekształca decyzje inwestycyjne, pompuje bańki spekulacyjne i pogłębia nierówności społeczne. Autor wnikliwie analizuje epokę niskich stóp procentowych i ujawnia ukryte koszty tego systemu – od „firm zombie” po globalne zadłużenie. To lektura obowiązkowa dla każdego, kto chce zrozumieć, dokąd zmierza świat finansów – i dlaczego przyszłość może być bardziej niepewna, niż się wydaje. Żeby kompas kapitalizmu działał sprawnie, czas musi mieć właściwą cenę.
Remontownia ciał i dusz. Domy wczasowe i sanatoria w PRL-u – Opowieść o wczasach w PRL-u zaczyna się od nieufności. Tuż po wojnie urlop nie jest oczywistością, lecz propozycją, z którą „masy pracujące” trzeba dopiero zaznajomić. Państwo organizuje wypoczynek odgórnie – w sanatoriach, ośrodkach zakładowych, na koloniach – i tworzy system, który ma objąć miliony. W tej historii powracają konkretne miejsca: od uzdrowisk i górskich kurortów po nadmorskie ośrodki i leśne enklawy. Krynica, Ustka, Kudowa, Szczawnica i wiele, wiele innych – każde z nich staje się sceną podobnych doświadczeń. Autor pokazuje dwie warstwy tego świata. Z jednej strony są inwestycje, plany i administracyjne kulisy budowania ośrodków i zarządzania nimi – wysiłek państwa mierzącego się z niedoborem i skalą przedsięwzięcia. Z drugiej – codzienność wczasowiczów: stołówki, wycieczki, obowiązkowe rozrywki prowadzone przez kaowców, dziecięce kolonie. Z listów i skarg wyłania się obraz daleki od propagandowego ideału, pełen drobnych napięć i rozczarowań. We wspomnieniach jednak przetrwa opowieść o dobrej zabawie, wspólnotowości i idyllicznych wakacjach. To reportaż o systemie, który miał uszczęśliwiać masy, i o ludziach, którzy próbowali w nim znaleźć dla siebie miejsce. O pamięci zapisanej na fotografiach i pocztówkach, i o rzeczywistości, która była bardziej złożona niż nostalgiczne wspomnienie.
Tonący nie krzyczą. Wspomnienia ratownika – Tonący nie krzyczą – Na plaży życie i śmierć dzielą sekundy. Tonący szamocze się, rozchlapuje wodę, ale nie wydaje z siebie dźwięku. Nie może nabrać tchu, traci przytomność i znika pod taflą. Często inni kąpiący się w ogóle nie zauważają, co się dzieje. Jedyną osobą, która potrafi dostrzec zagrożenie i zareagować, jest ratownik. Jakub Wojas pracował nad Bałtykiem, na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych, w południowej Anglii, na greckiej wyspie Lesbos. Opowiada o tym, jak wygląda walka o życie w zimnych wodach oceanu i we wzburzonym morzu, a także czym różni się praca ratownika w poszczególnych krajach. Wspomina mordercze treningi i egzaminy w jednej z najlepszych morskich organizacji ratowniczych na świecie. Opisuje niezwykłą więź, jaka łączy osoby czuwające nad bezpieczeństwem plażowiczów. To książka pełna skrajnych emocji. Raz wstrzymujemy oddech, jakbyśmy sami zanurzali się pod wodą, raz z ulgą wypuszczamy powietrze, śmiejąc się z zabawnej i niegroźnej przygody. I chociaż wiele fragmentów czyta się jak powieść akcji, to wszystko wydarzyło się naprawdę.
Tylko nie mów nikomu. Dlaczego lubimy plotkować – Każdy coś słyszał. Każdy coś powtórzył. Ale czy to tylko niewinna rozrywka? Dlaczego fascynuje nas życie Britney Spears? Co wspólnego mają Plotkara, Bridgertonowiei miejskie legendy? Czy ChatGPT potrafi tworzyć plotki? I dlaczego tak często czujemy się winni, kiedy słuchamy historii o innych ludziach? Plotka jest wszędzie. W grupowych czatach, podcastach, programach reality show, na TikToku i w rozmowach zaczynających się od słów „tylko nie mów nikomu”. Ale plotka to nie tylko celebryckie skandale, internetowe dramy i sekrety przekazywane szeptem. To także sposób, w jaki budujemy relacje i próbujemy zrozumieć świat. Z charakterystycznym humorem i przenikliwością Kelsey McKinney łączy popkulturową analizę, reportaż i osobiste doświadczenia, pokazując, że plotka to nie tylko opowieść o cudzych sekretach. To opowieść o nas samych. Błyskotliwa, zabawna i pełna popkulturowych tropów książka o czymś, co wszyscy robią, choć nie każdy chce się do tego przyznać.
Monet. Podróże. W poszukiwaniu światła – Claude Monet? Malarz nenufarów i katedry z Rouen. le czy tylko? Monet był także niestrudzonym podróżnikiem: przez ponad pół wieku przemierzał Europę, pragnąc uchwycić zmiany światła i krajobrazów, które studiował niemal obsesyjnie. I choć nie zawędrował na koniec świata, każda jego podróż okazywała się punktem zwrotnym w historii malarstwa. Ta książka to kolekcja niezwykłych pocztówek z podróży: ponad 300 obrazów „ubranych” w słowa Moneta, dzięki czemu i jedne, i drugie nabierają nowych znaczeń. Starannie wybrane fragmenty listów i wypowiedzi artysty zdradzają nie tylko okoliczności powstania obrazów, ale też jego emocje i rozterki – a cień zapisany w słowach Moneta jeszcze dobitniej uwypukla olśniewające światło jego płócien. „Moja pracownia? Nigdy nie miałem pracowni. […] – I ręką zatoczył szeroki łuk, pokazując mi mieniącą się złocistymi refleksami zachodzącego słońca Sekwanę. – Oto moja pracownia!” Poznaj nieznane oblicze mistrza impresjonizmu – wędrowca w wiecznej pogoni za światłem. Album wydany w stulecie śmierci artysty.
Kwiaty Sajgonu – PRZEJMUJĄCA I WSPANIAŁA LITERACKA SAGA RODZINNA. OPOWIEŚĆ O TAJEMNICACH I TRAUMACH ORAZ OCZYSZCZAJĄCEJ MOCY PRZEBACZENIA, KTÓREJ AKCJA ROZGRYWA SIĘ W WIETNAMIE – PODCZAS AMERYKAŃSKIEJ WOJNY I WSPÓŁCZEŚNIE. Rok 1969. Siostry Trang i Quynh bezradnie obserwują, jak wojna zmienia ich wioskę. Rozpaczliwie pragnąc pomóc swoim ubogim rodzicom, przenoszą się do zatłoczonego Sajgonu, gdzie dołączają do kobiet pracujących w barach jako dziewczyny do towarzystwa, opłacane przez amerykańskich żołnierzy. To, co nastąpi później, wystawi ich siostrzaną więź na próbę w sposób, którego nie mogły przewidzieć… Mijają lata, Wietnam rozkwita, wychodząc z cienia wojny. Jednak Dan i Phong, dwaj mężczyźni, których życie zmieniły doświadczenia po dwóch stronach konfliktu, wciąż walczą o to, by zostawić przeszłość za sobą… Co stanie się, gdy ścieżki tych czworga bohaterów przetną się ponownie po latach, zmuszając ich do zmierzenia się z konsekwencjami podjętych w przeszłości decyzji, które wciąż mają wpływ na ich życie?
Nie płyń na morze – Powieść zainspirowana historią saamskiej rodziny autorki – o cenie postępu i kolonializmie, który po cichu odbiera ziemię i dom. Wiosna 1942 roku. Ingá, jej matka Rávdná i ciotka Anna jak co roku powracają na zachód, do letniej krainy i domu nad jeziorem. Tym razem zastają wioskę zatopioną – ponownie bez ostrzeżenia podniesiono poziom wody, żeby zwiększyć wydajność elektrowni. Dawne jeziora zmieniły się w niegościnne morze. Kiedy kobiety wypływają, by ratować resztki dobytku, pod taflą wody widzą drzewa i dachy, cały zatopiony świat. Nowoczesne społeczeństwo, domagające się prądu i wygód bez względu na konsekwencje dla środowiska naturalnego, zakrada się coraz dalej na Północ. W powietrzu trzeszczy prąd, milknie śpiew ptaków. Kable energetyczne biegną jednak wysoko ponad głowami Saamów, im nikt nie oferuje współczesnych udogodnień. W akcie buntu Rávdná postanawia więc zbudować „dom z czterema kątami i oknem”, chociaż jako nomadka nie ma do tego prawa. Debiutancka powieść Elin Anny Labby – zdobywczyni Nagrody Augusta, najważniejszej szwedzkiej nagrody literackiej, za reportaż Panowie nas tu przesiedlili – jest przenikliwym obrazem relacji matki, która buntuje się i walczy, i córki, która pragnie zostawić za sobą przeszłość i żyć tak jak inni. A podnosząca się woda urasta do rangi niemal niezależnej istoty, gdy to, co dawniej dawało życie, zmienia się w źródło nieustannego zagrożenia.
Dama z perłą – Miała wszystko, czego można było pragnąć – pałac, bogactwo, zachwyt świata i życie, które z zewnątrz wyglądało jak spełniona bajka. Od pierwszych chwil czuła, że tę rolę, powinna zagrać najlepiej, jak potrafi. Uczyła się więc tego świata – zasad, gestów, uśmiechów – aż w końcu robiła to tak dobrze, że wszyscy uwierzyli w jej szczęście. Prawie wszyscy. Za fasadą pereł i salonów było coś, czego nie dało się ukryć – strata, małżeństwo, które zamiast bliskości przynosiło coraz większy chłód, i ciało, które zaczynało odmawiać posłuszeństwa. A przede wszystkim była w niej potrzeba by ktoś ją dostrzegł, nie jako księżną, nie jako osobę, ale jako kobietę. Jak długo można żyć cudzym życiem, zanim zacznie się tracić własne? I czy w świecie, w którym wszystko zostało już ustalone, jest jeszcze miejsce na wybór? Najtrudniej uciec od życia, które wszyscy uważają za idealne. Dama z Perłą – powieść o Daisy Hochberg von Pless
Wojna niepamięci – W tej przewrotnie błyskotliwej opowieści z gatunku horroru science-fiction, będącej całkowicie nową i rozszerzoną wersją cieszącej się ogromną popularnością powieści internetowej, ludzkość padła ofiarą ataku złowrogich „antymemów” – idei uderzających w pamięć, tożsamość i samą tkankę rzeczywistości. Antymemy są wszędzie wokół nas. Jeden z nich może być teraz tuż obok ciebie. Być może go widzisz, ale po sekundzie zapomnisz, że tak było. Gdyby udało ci się pospiesznie nabazgrać notatkę, papier wydałby ci się później czysty. Te byty potrafią żywić się twoimi najcenniejszymi wspomnieniami, tym, co czyni cię tobą – a ty nawet nie będziesz wiedzieć, że cokolwiek się zmieniło. Potrafią zamienić cię w żywego ducha – sprawić, że będziesz stać obok współmałżonka, krzycząc mu do ucha, a on nie będzie miał pojęcia o twojej obecności. To drapieżniki doskonałe, wyposażone w kamuflaż ostateczny: zdolność do wymazywania wspomnień o własnym istnieniu. One nie tylko się nami żywią. One dokonują inwazji. Ale jak walczyć z wrogiem, skoro nigdy się nie dowiesz, że jesteś na wojnie? Jak zabezpieczyć coś, czego nie potrafisz zarejestrować ani zapamiętać? Witaj w Wydziale Antymemetyki. Nie, to nie jest twój pierwszy dzień.
I wszystko stało się księżycem – Zbiór opowiadań laureata Międzynarodowej Nagrody Bookera. Co można by zrobić w ciągu ostatnich 8 minut i 19 sekund świata? Ile kobiet mieści alfabet? Jak wygląda uojcowienie? I czy istnieje Bóg imion? Każde z opowiadań Gospodinowa mogłoby być krótką odpowiedzią na zaskakujące pytania, o których istnieniu nie mieliśmy pojęcia. Historie absurdalne, ironiczne, melancholijne, rozpięte od sentymentalnej przeszłości ku dalekiej, niepewnej przyszłości. Przy pomocy nieoczywistych narratorów obserwujemy nasze życie utkane z opowieści różnego rozmiaru. Możemy tu spotkać Gaustyna, bułgarskiego pisarza, czy pewnego ogrodnika. Każdy tekst jest jak małe okno otwierające się na nowe światy, czasem na cały kosmos samotności, skąd już blisko na księżyc. Doskonała literatura dla zabieganych, z której, nawet po kilku zdaniach, wychodzi się odmienionym. Georgi Gospodinow to jeden z najpopularniejszych pisarzy Środkowej Europy. Laureat między innymi Międzynarodowej Nagrody Bookera i Nagrody Angelus. Jest najczęściej tłumaczonym bułgarskim autorem okrzykniętym mianem Prousta Wschodu. Jego ostatnia powieść wydana w Polsce, Ogrodnik i śmierć, zdobyła tytuł Książki Roku 2025 według „Książek. Magazynu do czytania”.
Kronika mojej ziemskiej wędrówki – Ile miejsca w pamięci świata zajmuje życie jednego człowieka? Odpowiedź na to pytanie kryje się w historiach fascynujących bohaterów: matki zatrwożonej chorobą swego jedynego dziecka, lekarza nękanego atakami, podczas których odkrywa drugą, być może lepszą wersję samego siebie czy przyrodnika wypatrującego listu od swojego mistrza, Karola Darwina. „Kronika mojej ziemskiej wędrówki” to zapis momentów granicznych, w których lęk przed kruchością i nietrwałością prowadzi nas do najszczerszego zachwytu nad światem. Mason tworzy galerię postaci zawieszonych między pasją a rozpaczą, próbujących za wszelką cenę nadać sens swemu istnieniu. Zanim czas zatrze ślady ich ziemskiej wędrówki. Zabawne, zuchwałe i głęboko poruszające historie stanowiące zwieńczenie trwającego aż piętnaście lat projektu literackiego Daniela Masona, finalisty Nagrody Pulitzera w kategorii fikcja.